Strona główna O portalu Blog Wszystkie wpisy
Jakie zmiany czekają RODO i jak wpłyną na zarządzanie danymi?
Projekt Digital Omnibus zapowiada istotne zmiany w unijnych przepisach dotyczących ochrony danych osobowych, które mają uprościć obowiązki i dostosować regulacje do wyzwań cyfrowych, szczególnie w obszarze sztucznej inteligencji i zarządzania zgodami.

Jak Digital Omnibus zmieni zasady ochrony danych?

RODO od momentu wejścia w życie w 2026 roku stanowi fundament unijnej ochrony danych osobowych, wyznaczając prawa osób oraz obowiązki organizacji przetwarzających dane. Jednak rozwój technologii i rosnące wyzwania cyfrowe wymuszają aktualizację przepisów. Projekt Digital Omnibus, zaprezentowany przez Komisję Europejską w listopadzie 2026 roku, ma na celu uproszczenie istniejących zasad, zwiększenie jasności prawnej i dostosowanie regulacji do nowych kontekstów, takich jak sztuczna inteligencja, pseudonimizacja danych i zarządzanie plikami cookie.

Choć jest to wciąż projekt, a nie obowiązujące prawo, jego kierunek wskazuje na zmiany, które mogą mieć istotne znaczenie dla firm i administratorów danych, zwłaszcza tych działających w środowisku cyfrowym.

Co się zmieni w podejściu do pseudonimizacji i danych osobowych?

Jednym z kluczowych elementów Digital Omnibus jest doprecyzowanie definicji danych osobowych, szczególnie w kontekście pseudonimizacji. Projekt przewiduje, że dane pseudonimizowane mogą nie być traktowane jako dane osobowe z perspektywy podmiotu, który nie ma realnej możliwości identyfikacji osoby fizycznej. Oznacza to, że ocena, czy dany zbiór danych podlega RODO, będzie bardziej zależała od faktycznych możliwości identyfikacyjnych posiadanych przez daną organizację.

W praktyce oznacza to, że pseudonimizacja nie będzie automatycznie równoznaczna z anonimizacją, co wpływa na sposób zarządzania danymi i obowiązki związane z ich ochroną. Organizacje będą musiały dokładnie analizować, jakie środki identyfikacji są dla nich dostępne i jakie ryzyko wiąże się z przetwarzaniem takich danych.

Jakie zmiany przewidziano dla danych wykorzystywanych w sztucznej inteligencji?

Rozwój sztucznej inteligencji stawia przed regulacjami ochrony danych nowe wyzwania. Projekt Digital Omnibus zakłada wyjaśnienie, kiedy prawnie uzasadniony interes może stanowić podstawę przetwarzania danych w celu trenowania lub obsługi systemów AI. To doprecyzowanie nie oznacza jednak dowolności w korzystaniu z danych – wciąż obowiązywać będą zasady oceny celu, niezbędności i proporcjonalności przetwarzania oraz konieczność zapewnienia praw osób, których dane dotyczą, w tym prawa do sprzeciwu.

Dla firm zajmujących się trenowaniem modeli AI istotne będzie uwzględnianie tych wymogów i odpowiednie dokumentowanie procesów przetwarzania danych, co wpisuje się w zasady rozliczalności. Projekt ma ułatwić wskazanie podstawy prawnej, ale nie zwalnia z obowiązku analizy ryzyka i ochrony praw użytkowników.

Jak zmiany wpłyną na zgłaszanie naruszeń i zarządzanie incydentami?

Propozycje Digital Omnibus dotyczące zgłaszania naruszeń mają na celu ograniczenie liczby zgłoszeń o niskim ryzyku oraz wydłużenie terminu na zgłoszenie do organu nadzorczego do 96 godzin. Projekt przewiduje także wprowadzenie wspólnego formularza zgłoszeniowego, co ma ułatwić i usprawnić proces raportowania incydentów.

W praktyce organizacje nadal będą potrzebowały skutecznych procedur wykrywania, dokumentowania i oceny incydentów bezpieczeństwa. Wydłużenie terminu nie oznacza więc, że wykrywanie i reagowanie może być opóźnione – szybka reakcja pozostaje kluczowa. Wspólny punkt zgłaszania ma realizować zasadę „zgłoś raz, przekaż dalej”, co zmniejszy powielanie raportów pomiędzy różnymi organami nadzoru, ale wymagać będzie sprawnej koordynacji informacji.

Co się zmieni w obszarze zarządzania zgodami na pliki cookie?

Zmiany dotyczą również zarządzania plikami cookie, które są kluczowym elementem wielu systemów zarządzania społecznościami i paneli administracyjnych. Projekt Digital Omnibus przewiduje ułatwienia w zakresie zarządzania zgodą, między innymi poprzez centralne lub przeglądarkowe ustawienia preferencji użytkownika. Ma to ograniczyć zjawisko zmęczenia banerami cookie, które często obniża komfort korzystania z usług internetowych.

Warto podkreślić, że zgoda pozostaje podstawowym wymogiem przy dostępie do informacji zapisywanych na urządzeniu użytkownika. Propozycje mogą zmienić sposób projektowania mechanizmów zgody, ale nie znoszą konieczności respektowania wyborów użytkowników.

Jakie korzyści i wyzwania niesie ze sobą Digital Omnibus?

Komisja Europejska szacuje, że planowane uproszczenia cyfrowe mogłyby przynieść co najmniej 1 miliard euro oszczędności rocznie oraz dodatkowy miliard jednorazowych oszczędności po wdrożeniu zmian. To efekt ograniczenia obciążeń administracyjnych i lepszego dostosowania przepisów do realiów cyfrowych.

Jednocześnie rośnie znaczenie współpracy między organami ochrony danych a innymi regulatorami cyfrowymi, co jest niezbędne w kontekście rosnącej liczby regulacji, takich jak akt o sztucznej inteligencji, akt o usługach cyfrowych czy akt o rynkach cyfrowych. Spójna interpretacja przepisów i koordynacja działań mają kluczowe znaczenie dla efektywnego stosowania prawa i ochrony praw osób fizycznych.

Podsumowując, Digital Omnibus zapowiada istotne zmiany, które mogą uprościć i ujednolicić zasady ochrony danych, ale jednocześnie nakładają na organizacje nowe obowiązki związane z oceną ryzyka i ochroną praw użytkowników w dynamicznym środowisku cyfrowym.

Wykorzystane materiały

  • https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/package-digital-package/file-digital-package
  • https://www.edpb.europa.eu/news/edpb-annual-report-2025-supporting-stakeholders-through-guidance-and-dialogue_en
  • https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=COM:2025:837:FIN
  • https://commission.europa.eu/publications/reports-application-gdpr_en
  • https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:52024DC0357